این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
پژوهش های دانش زمین، جلد ۸، شماره ۳، صفحات ۶۲-۰
عنوان فارسی بازاندیشی در مفاهیم مرتبط با فرآیندهای رشد و اشکال سکونتی در مناطق کلانشهری
چکیده فارسی مقاله کلانشهرها تحت­تأثیر عوامل بیرونی و درونی به سوی نواحی پیرامونی خود گسترش می­یابند و در این روند منجر به شکل­گیری اشکال سکونت و فعالیت با ویژگی­های مختص به خود می­شوند که شناخت آن از جمله­ وظایف برنامه­ریزان شهری محسوب می­شود. در این نوشتار به دسته­بندی مفاهیم مرتبط با فرآیندهای فضایی رشد و اشکال سکونتی در مناطق کلانشهری مبادرت شد. تحقیق حاضر از سنخ تحقیقات توصیفی- تحلیلی و از آنجا که در پی کشف و شناسایی متغیرهای مهم و طبقه­بندی آن­ها و در برخی موارد ارتباط الگوها با یکدیگر است با تحقیقات اکتشافی سنخیت پیدا می­کند. نتایج تحقیق نشان می­دهد که در میان مفاهیم مورد بررسی، هاله­های کلانشهری بیش از دیگر اشکال ویژگی تنوع (کاربری زمین، ساختارهای قومی، اجتماعی و اقتصادی) به خود می­گیرند. هم­چنین الگوی سکونتگاهی فراشهر و شهرهای لبه­ای محصول شهرنشینی در کشورهای پیشرفته محسوب می­شوند، ضمن آنکه توجه به سطوح کلان، میانی و خُرد جامعیت بیشتری را به منظور بررسی فرآیند پادشهرنشینی به­ دست می­دهد. در ناحیه پیراشهری نیز غالباً رقابتی حذفی بین شهر و روستا صورت می­گیرد که تداوم چنین روندی به زیان روستا و تخریب اراضی کشاورزی منجر می­شود. در انطباق با وضعیت و شرایط ایران به نظر می­رسد بتوان چنین محیط­هایی را "عرصه‌های نه شهر و نه روستا" نامید. در مجموع توجه به معیارهای کالبدی در بررسی و دسته­بندی فرآیندهای رشد و اشکال سکونتی ناکافی به­نظر می­رسد، زمانی چنین مطالعه­ای کامل­تر می­شود که معیارهای کالبدی با معیارهای کارکردی، به­ویژه جریان­های روستایی ـ شهری و تبلور آن در پیوندهای روستایی­ـ شهری تکمیل شود.کلانشهرها تحت­تأثیر عوامل بیرونی و درونی به سوی نواحی پیرامونی خود گسترش می­یابند و در این روند منجر به شکل­گیری اشکال سکونت و فعالیت با ویژگی­های مختص به خود می­شوند که شناخت آن از جمله­ وظایف برنامه­ریزان شهری محسوب می­شود. در این نوشتار به دسته­بندی مفاهیم مرتبط با فرآیندهای فضایی رشد و اشکال سکونتی در مناطق کلانشهری مبادرت شد. تحقیق حاضر از سنخ تحقیقات توصیفی- تحلیلی و از آنجا که در پی کشف و شناسایی متغیرهای مهم و طبقه­بندی آن­ها و در برخی موارد ارتباط الگوها با یکدیگر است با تحقیقات اکتشافی سنخیت پیدا می­کند. نتایج تحقیق نشان می­دهد که در میان مفاهیم مورد بررسی، هاله­های کلانشهری بیش از دیگر اشکال ویژگی تنوع (کاربری زمین، ساختارهای قومی، اجتماعی و اقتصادی) به خود می­گیرند. هم­چنین الگوی سکونتگاهی فراشهر و شهرهای لبه­ای محصول شهرنشینی در کشورهای پیشرفته محسوب می­شوند، ضمن آنکه توجه به سطوح کلان، میانی و خُرد جامعیت بیشتری را به منظور بررسی فرآیند پادشهرنشینی به­ دست می­دهد. در ناحیه پیراشهری نیز غالباً رقابتی حذفی بین شهر و روستا صورت می­گیرد که تداوم چنین روندی به زیان روستا و تخریب اراضی کشاورزی منجر می­شود. در انطباق با وضعیت و شرایط ایران به نظر می­رسد بتوان چنین محیط­هایی را "عرصه‌های نه شهر و نه روستا" نامید. در مجموع توجه به معیارهای کالبدی در بررسی و دسته­بندی فرآیندهای رشد و اشکال سکونتی ناکافی به­نظر می­رسد، زمانی چنین مطالعه­ای کامل­تر می­شود که معیارهای کالبدی با معیارهای کارکردی، به­ویژه جریان­های روستایی ـ شهری و تبلور آن در پیوندهای روستایی­ـ شهری تکمیل شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله ناحیه پیراشهری، فراشهرنشینی، پادشهرنشینی، هاله روستایی- شهری، شهر- لبه،
عنوان انگلیسی Rethinking in the related concepts to growth processes and forms of residential in metropolitan areas
چکیده انگلیسی مقاله The article focuses on Rethinking in the concepts related to Growth processes and forms of residential in metropolitan areas. This study is a descriptive-analytical study. On the other hand, it is an exploratory study. The data have been collected by attributive studies . In this way‌, some of the most important concepts have been discussed and similarities and differences between the concepts have been identified. The results showed that Studies the city and around have been moved to the mutual link of city and village rather than conflict between these. Also, Sometimes peri-urban areas are known as urban areas with rural characteristics, another time as chaotic urbanization is leading to sprawl or are entitled interface. In accordance with the conditions and the situation of iran it seems can be called “ neither urban and nor rural areas” . Exurban is Product of urbanization in developed countries‌, So that urban fringe are moving to the edge-city along with administrative structure. Also, attention to the macro, medial and micro levels is more suitable for analysis the Process of counter-urbanisation. In this paper, we concluded that examining and classify the city and surrounding areas in terms of physical components is an inadequate measure and should be along with functional criteria and specially city and village links(migration, capital, information, trade, etc) be completed.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله ناحیه پیراشهری, فراشهرنشینی, پادشهرنشینی, هاله روستایی- شهری, شهر- لبه
نویسندگان مقاله محمدکاظم شمس پویا | mohammad kazem shams pouya


جمیله توکلی نیا |


مظفر صرافی |


زهره فنی |


نشانی اینترنتی http://esrj.sbu.ac.ir/article/download/12769/6478
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/1384/article-1384-564447.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات